Folie i membrany izolacyjne pełnią różne funkcje w zależności od miejsca ich zastosowania w przegrodzie. Od strony wnętrza budynku stosuje się przede wszystkim folie paroizolacyjne i warstwy regulujące przepływ pary wodnej, natomiast po zewnętrznej stronie termoizolacji stosowane są membrany wysokoparoprzepuszczalne i wiatroizolacyjne. Ich prawidłowe zestawienie pomaga chronić warstwę ocieplenia przed zawilgoceniem, przewiewaniem oraz działaniem wody opadowej.
Przy wyborze materiału nie wystarczy kierować się określeniem „folia”. Znaczenie mają między innymi wartość Sd, wodoszczelność, wytrzymałość na rozciąganie i rozdzieranie, odporność temperaturowa, rodzaj zastosowanej konstrukcji oraz możliwość szczelnego wykonania połączeń. W ramach kompletowania całej izolacji budynku warto również sprawdzić pozostałe materiały potrzebne do wykonania docieplenia i ochrony przegród.
Paroizolację montuje się zazwyczaj od strony ogrzewanego wnętrza, pomiędzy warstwą termoizolacji a wykończeniem pomieszczenia. Jej zadaniem jest ograniczenie przepływu pary wodnej z wnętrza budynku w kierunku chłodniejszych warstw przegrody.
Ma to szczególne znaczenie w dachach skośnych i ścianach szkieletowych, gdzie para wodna przenikająca w głąb konstrukcji może w niekorzystnych warunkach osiągnąć temperaturę punktu rosy i wykroplić się wewnątrz przegrody.
Paroizolacja nie powinna być jednak traktowana jako samodzielne rozwiązanie problemu wilgoci. Prawidłowe działanie dachu lub ściany zależy od całego układu warstw oraz ich właściwości dyfuzyjnych.
Jednym z najważniejszych parametrów folii i membran jest równoważna dyfuzyjnie grubość warstwy powietrza Sd. Określa ona opór, jaki materiał stawia przepływowi pary wodnej.
W uproszczeniu:
Nie ma jednej wartości Sd właściwej dla każdego dachu czy ściany. Materiał należy dobrać do konstrukcji całej przegrody.
Określenia „paroizolacja” i „bariera parowa” są często stosowane zamiennie, jednak dostępne produkty mogą mieć bardzo różny opór dyfuzyjny. Jedna membrana może mieć Sd na poziomie kilku metrów, a inna kilkudziesięciu lub ponad stu metrów.
| Rodzaj materiału | Charakterystyka | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| membrana regulująca przepływ pary | umiarkowane lub zmienne Sd | dachy i ściany wymagające możliwości wysychania przegrody |
| klasyczna paroizolacja | wysoki opór dyfuzyjny | dachy skośne, ściany i stropy od strony ogrzewanego wnętrza |
| bariera parowa | bardzo wysoki opór dyfuzyjny | konstrukcje o szczególnych wymaganiach wilgotnościowych |
W części nowoczesnych systemów stosowane są membrany aktywne lub inteligentne, których opór dyfuzyjny zmienia się wraz z warunkami wilgotnościowymi. Rozwiązanie takie może ograniczać przepływ pary do konstrukcji zimą, a w określonych warunkach ułatwiać wysychanie przegrody w przeciwnym kierunku.
Nie oznacza to jednak, że tego rodzaju membrana może być zastosowana w dowolnej konstrukcji bez obliczeń. Układ warstw powinien być zgodny z projektem oraz zaleceniami producenta systemu.
Wiatroizolację stosuje się po zewnętrznej stronie warstwy termoizolacyjnej, przede wszystkim w ścianach szkieletowych i fasadach wentylowanych. Jej zadaniem jest ograniczenie przepływu powietrza przez warstwę izolacji oraz zabezpieczenie jej przed wodą przedostającą się za okładzinę.
Jednocześnie membrana powinna umożliwiać odprowadzanie pary wodnej z konstrukcji na zewnątrz. Dlatego materiały wiatroizolacyjne mają zazwyczaj znacznie niższą wartość Sd niż paroizolacje stosowane po stronie wewnętrznej.
Membrany stosowane na dachach skośnych pełnią funkcję warstwy wstępnego krycia. Chronią izolację i konstrukcję przed wodą opadową oraz śniegiem przedostającymi się pod pokrycie dachowe, a jednocześnie umożliwiają odprowadzanie pary wodnej z wnętrza przegrody.
Wysokoparoprzepuszczalne membrany dachowe mogą osiągać wartości Sd rzędu kilku setnych metra. Dla porównania klasyczne paroizolacje mają Sd liczone w metrach lub dziesiątkach metrów.
| Cecha | Paroizolacja | Membrana wysokoparoprzepuszczalna |
|---|---|---|
| Miejsce montażu | od strony wnętrza | po zewnętrznej stronie termoizolacji |
| Główna funkcja | ograniczenie napływu pary wodnej do przegrody | odprowadzanie pary i ochrona przed wodą zewnętrzną |
| Sd | wysokie lub regulowane | zazwyczaj bardzo niskie |
| Szczelność powietrzna | bardzo istotna | istotna dla ograniczenia przewiewania warstwy izolacji |
| Kontakt z wodą opadową | nie jest podstawowym zadaniem produktu | produkt powinien posiadać odpowiednią klasę wodoszczelności |
Nawet materiał o bardzo wysokim Sd nie będzie skuteczny, jeżeli posiada nieszczelne zakłady, nieuszczelnione przejścia instalacyjne albo niedokładne połączenia ze ścianami.
Transport wilgoci przez przepływające przez szczeliny powietrze może mieć znacznie większe znaczenie niż sama dyfuzja przez powierzchnię folii. Dlatego prawidłowo wykonana paroizolacja powinna tworzyć ciągłą warstwę szczelną powietrznie.
Poszczególne pasy folii należy układać z zakładem zgodnym z instrukcją producenta i trwale sklejać przeznaczoną do tego taśmą. Uszczelnienia wymagają również:
Do takich połączeń stosuje się systemowe taśmy jednostronne, dwustronne, elastyczne taśmy do detali oraz kleje w kartuszach.
W typowym dachu skośnym warstwa od wnętrza do zewnątrz może obejmować wykończenie z płyt gipsowo-kartonowych, paroizolację, warstwy wełny mineralnej, membranę dachową oraz właściwe pokrycie.
Jeżeli planowane jest wykonanie izolacji pomiędzy i pod krokwiami, można dobrać również maty z wełny przeznaczone specjalnie do ocieplania dachów skośnych i poddaszy.
W konstrukcjach szkieletowych membrana po zewnętrznej stronie warstwy izolacyjnej ogranicza przewiewanie wełny oraz chroni ją przed wodą pochodzącą z zewnątrz. Jednocześnie powinna umożliwiać odprowadzanie pary wodnej na zewnątrz.
Od strony pomieszczenia stosuje się natomiast warstwę regulującą przepływ pary wodnej. Pomiędzy nimi znajduje się konstrukcja oraz termoizolacja.
Do wypełnienia takich przegród w naszej ofercie dostępne są również materiały dobierane do ścian szkieletowych, działowych i warstwowych.
W fasadach wentylowanych izolacja znajduje się za zewnętrzną okładziną i może być narażona na przepływ powietrza oraz wodę przedostającą się przez szczeliny elewacji. Wiatroizolacja ogranicza to oddziaływanie i zabezpiecza zewnętrzną powierzchnię warstwy izolacyjnej.
Przy elewacjach z otwartymi spoinami należy stosować wyłącznie membrany wyraźnie dopuszczone przez producenta do takiego zastosowania. Istotna jest wtedy między innymi odporność na promieniowanie UV.
Nie każda folia budowlana może pozostawać przez długi czas wystawiona na działanie słońca. Producenci określają maksymalny czas ekspozycji membrany przed wykonaniem docelowego pokrycia lub okładziny.
Szczególne wymagania dotyczą membran stosowanych za fasadami z otwartymi fugami, ponieważ promieniowanie UV może docierać do materiału także po zakończeniu robót.
Gramatura określa masę jednego metra kwadratowego materiału, ale nie jest bezpośrednią miarą jego jakości. Dwie membrany o podobnej gramaturze mogą znacznie różnić się wytrzymałością, wartością Sd, technologią warstwy funkcyjnej i trwałością.
Dlatego materiału nie należy wybierać wyłącznie na podstawie wartości wyrażonej w g/m².
Dla membran stosowanych na zewnątrz ważnym parametrem jest odporność na przenikanie wody. W dokumentacji membran dachowych można spotkać klasy wodoszczelności, w tym W1.
Parametr ten należy analizować razem z przeznaczeniem produktu. Membrana wstępnego krycia nie jest automatycznie odpowiednikiem hydroizolacji przeznaczonej do fundamentów lub dachów płaskich.
Podczas montażu folie są narażone na rozciąganie, rozrywanie, przebicie oraz obciążenia w miejscach mocowania zszywkami lub gwoździami. Dlatego dokumentacja techniczna może podawać między innymi:
Wyższa gramatura nie musi oznaczać automatycznie wyższych wartości wszystkich tych parametrów.
Przy wyborze materiału do dachu skośnego warto sprawdzić:
Nie każda membrana ma identyczne zastosowanie. Część produktów może być układana bezpośrednio na termoizolacji, inne są przeznaczone na pełne deskowanie, a niektóre mogą pracować w obu rozwiązaniach.
Zawsze należy stosować materiał zgodnie z jego kartą techniczną. Szczególnie przy dachach z pełnym poszyciem ważne są zasady wentylacji i właściwości dyfuzyjne całej konstrukcji.
Pod blachami układanymi na pełnym deskowaniu stosowane mogą być specjalne membrany z matą strukturalną lub separacyjną. Warstwa ta tworzy przestrzeń pomiędzy metalowym pokryciem a membraną, ułatwia odprowadzanie wilgoci i ogranicza bezpośredni kontakt spodniej strony blachy z podłożem.
Nie należy zastępować takiego produktu zwykłą membraną dachową, jeżeli projekt przewiduje zastosowanie warstwy separacyjnej.
W budownictwie określenie „folie izolacyjne” obejmuje również materiały stosowane przy fundamentach i podłogach, ale ich funkcja jest inna niż paroizolacji dachowej czy membrany wiatroizolacyjnej.
Do części podziemnych stosuje się między innymi folie ochronne, kubełkowe oraz materiały będące elementem systemów hydroizolacyjnych. Nie należy ich dobierać wyłącznie na podstawie parametrów folii stosowanych w dachach.
Jeżeli projekt obejmuje również izolację cieplną części podziemnej, warto porównać materiały EPS przeznaczone do pracy przy fundamentach albo płyty o podwyższonej odporności na wodę i większe obciążenia mechaniczne.
| Parametr | Znaczenie |
|---|---|
| Sd | równoważna dyfuzyjnie grubość warstwy powietrza; określa opór dla pary wodnej |
| W1 / W2 / W3 | klasa odporności na przenikanie wody dla odpowiednich membran |
| g/m² | masa powierzchniowa materiału |
| N/50 mm | wytrzymałość na rozciąganie |
| odporność na rozdzieranie | odporność materiału na dalsze rozdarcie w miejscu mocowania |
| zakres temperatur | temperatury, w których produkt może pracować zgodnie z deklaracją producenta |
| odporność UV | dopuszczalny czas ekspozycji lub możliwość pracy za otwartą elewacją |
Folie paroizolacyjne stosowane w budownictwie mogą być objęte normą EN 13984, dotyczącą elastycznych wyrobów wodochronnych i warstw regulujących przenikanie pary wodnej.
Membrany podkładowe stosowane pod pokryciami dachowymi oraz w ścianach objęte są odpowiednimi częściami normy EN 13859. W dokumentacji producenta należy sprawdzić, do którego zastosowania został przeznaczony konkretny produkt.
Dobór powinien rozpocząć się od określenia miejsca zastosowania. Innego materiału wymaga wewnętrzna strona ocieplonego poddasza, innego zewnętrzna strona dachu, jeszcze innego fasada wentylowana czy fundament.
| Miejsce zastosowania | Najczęściej stosowany rodzaj materiału |
|---|---|
| od wewnątrz poddasza | paroizolacja lub membrana regulująca przepływ pary |
| nad izolacją dachu skośnego | membrana wysokoparoprzepuszczalna |
| ściana szkieletowa od zewnątrz | wiatroizolacja |
| fasada wentylowana | membrana fasadowa odpowiednia do rodzaju okładziny |
| pod metalowym pokryciem | membrana zgodna z projektem, w określonych rozwiązaniach z warstwą separacyjną |
| fundament | folie i membrany przeznaczone do ochrony lub hydroizolacji części podziemnych |
Warstwa izolacji cieplnej może mieć bardzo dobre parametry λ, ale nieszczelna konstrukcja pozwalająca na niekontrolowany przepływ powietrza nie wykorzysta w pełni możliwości termoizolacji.
Dlatego poprawne wykonanie warstw paro- i wiatroszczelnych ma znaczenie nie tylko dla ochrony przed wilgocią, ale również dla ograniczenia strat ciepła powodowanych przepływem powietrza przez przegrodę.
Przy wyborze produktu należy sprawdzić kartę techniczną oraz Deklarację Właściwości Użytkowych. Szczególnie ważne są parametry Sd, wodoszczelność, wytrzymałość mechaniczna, zakres temperatur i dopuszczalne zastosowania.
Nie należy przenosić parametrów jednej membrany na inne produkty należące do tej samej grupy. Dwie folie opisane jako „paroizolacyjne” mogą mieć zupełnie różny opór dyfuzyjny, konstrukcję, masę i wytrzymałość.
