Beton komórkowy jest autoklawizowanym materiałem mineralnym wykorzystywanym do wykonywania ścian zewnętrznych, wewnętrznych nośnych i działowych. Poszczególne bloczki różnią się przede wszystkim gęstością, wytrzymałością na ściskanie, współczynnikiem przewodzenia ciepła λ, grubością oraz sposobem profilowania powierzchni bocznych. Dzięki temu do jednej inwestycji można dobrać inne elementy na ściany zewnętrzne, inne na konstrukcyjne ściany wewnętrzne, a jeszcze inne na lekkie przegrody działowe.
W ofercie dostępne są rozwiązania producentów SOLBET, Ytong i ROCLITE. Przy wyborze konkretnego bloczka warto analizować nie tylko jego szerokość, ale również gęstość i wytrzymałość. Niższa gęstość zazwyczaj oznacza lepszą izolacyjność cieplną i mniejszą masę elementu, natomiast wyższa gęstość może być korzystna tam, gdzie większe znaczenie ma wytrzymałość konstrukcyjna. Beton komórkowy jest jednym z materiałów dostępnych w kategorii fundamenty i ściany.
Oferta SOLBET obejmuje kilka grup bloczków przeznaczonych do różnych rodzajów ścian. Podstawowy format większości elementów ma długość 590 mm i wysokość 240 mm. Szerokość, gęstość oraz profilowanie są dobierane w zależności od przeznaczenia ściany.
| Seria | Szerokość | Klasa gęstości | Profilowanie | Podstawowe zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| SOLBET IDEAL | 42 cm | 350 kg/m³ | PWU – pióro, wpust i uchwyty | zewnętrzne ściany jednowarstwowe |
| SOLBET OPTIMAL | 10, 12, 18, 24, 30 i 36 cm | 500, 600 lub 700 kg/m³ | WU, NU lub N | ściany warstwowe, nośne i działowe |
| SOLBET OPTIMAL PLUS | 24, 30 i 36 cm | 500 lub 600 kg/m³ | PWU | ściany zewnętrzne z dodatkowym ociepleniem |
| SOLBET One | 12 cm | 500 lub 600 kg/m³ | gładkie | ściany działowe |
SOLBET IDEAL ma szerokość 42 cm, wysokość 24 cm i długość 59 cm. Produkowany jest w klasie gęstości 350 kg/m³. Dla tego materiału producent podaje deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła λ10,dry około 0,080 W/(mK). Ściana o grubości 42 cm może osiągać współczynnik przenikania ciepła U około 0,20 W/(m²K), dzięki czemu bloczek jest przeznaczony przede wszystkim do wykonywania zewnętrznych ścian jednowarstwowych bez dodatkowej warstwy termoizolacji.
Elementy IDEAL mają profilowanie na pióro i wpust oraz uchwyty montażowe. W typowych połączeniach bloczków nie wykonuje się klasycznej spoiny pionowej, natomiast zaprawą należy wypełniać miejsca, w których nie ma połączenia pióro-wpust, np. przy elementach docinanych i w narożach.
SOLBET OPTIMAL występuje w znacznie szerszym zakresie wymiarów. Dostępne są elementy o szerokości 10, 12, 18, 24, 30 i 36 cm oraz w klasach gęstości 500, 600 i 700 kg/m³. Pozwala to dobrać jeden system zarówno do lekkiej ściany działowej, jak i do warstwy konstrukcyjnej zewnętrznej ściany ocieplanej.
Wraz ze wzrostem gęstości rośnie zwykle wytrzymałość materiału, ale pogarsza się jego izolacyjność cieplna. Producent podaje deklarowane λ10,dry około 0,130 W/(mK) dla klasy 500, 0,160 W/(mK) dla klasy 600 i około 0,180 W/(mK) dla klasy 700. Dlatego podczas wyboru materiału należy zestawić wymagania konstrukcyjne z planowaną grubością izolacji termicznej.
System Ytong obejmuje kilka grup betonu komórkowego różniących się gęstością i wytrzymałością. Aktualny asortyment obejmuje między innymi Ytong EnergoUltra+, Forte, Acura, Acura Light, Enduro, Solid oraz Interio. Typowe bloczki ścienne mają długość około 599 mm i wysokość 199 mm, natomiast Ytong Interio przeznaczony do ścian działowych ma zwiększoną wysokość 399 mm.
| Model | Grubość | Gęstość | Wytrzymałość | λ10,dry | Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|---|
| Ytong EnergoUltra+ PP2,2/0,3 | 36,5 lub 48 cm | ok. 300 kg/m³ | 2,2 MPa | 0,072 W/(mK) | ściany jednowarstwowe |
| Ytong Forte PP2,5/0,4 | 24 lub 30 cm | 400 kg/m³ | 2,5 MPa | 0,105 W/(mK) | ściany konstrukcyjne pod ocieplenie |
| Ytong Acura PP4/0,5 | 24 cm | 500 kg/m³ | 4 MPa | ok. 0,12 W/(mK) | ściany nośne i warstwowe |
| Ytong Acura Light PP3/0,5 | 24 cm | 500 kg/m³ | 3 MPa | 0,12 W/(mK) | ściany konstrukcyjne pod ocieplenie |
| Ytong Interio PP3/0,5 | 11,5 cm | 500 kg/m³ | 3 MPa | 0,12 W/(mK) | ściany działowe |
Ytong EnergoUltra+ PP2,2/0,3 jest jednym z najcieplejszych wariantów betonu komórkowego w systemie Ytong. Dostępne są bloczki o grubości 36,5 oraz 48 cm, długości 599 mm i wysokości 199 mm. Producent podaje współczynnik λ10,dry na poziomie 0,072 W/(mK) oraz wytrzymałość na ściskanie 2,2 MPa.
Dla muru o grubości 36,5 cm producent podaje U około 0,20 W/(m²K), natomiast dla wariantu 48 cm około 0,15 W/(m²K). Są to więc elementy przeznaczone do wykonywania ścian jednowarstwowych, w których właściwości cieplne uzyskuje się przede wszystkim dzięki samej warstwie betonu komórkowego.
Ytong Forte PP2,5/0,4 jest dostępny w grubości 24 i 30 cm, przy gęstości około 400 kg/m³ i wytrzymałości 2,5 MPa. Deklarowany współczynnik λ10,dry wynosi około 0,105 W/(mK). Jest to rozwiązanie przeznaczone przede wszystkim do warstwy konstrukcyjnej ściany, która następnie otrzymuje dodatkową izolację cieplną.
Jeżeli w projekcie większe znaczenie ma wytrzymałość, można zastosować np. Ytong Acura PP4/0,5. Bloczek o szerokości 240 mm ma gęstość 500 kg/m³ i wytrzymałość na ściskanie 4 MPa. Przy grubości 24 cm producent podaje dla odpowiednio wykonanej ściany wskaźnik Rw około 47 dB oraz reakcję na ogień A1.
Ytong Interio PP3/0,5 ma szerokość 115 mm, długość 599 mm i wysokość 399 mm. Większa wysokość elementu ogranicza liczbę bloczków potrzebnych do wykonania jednego metra kwadratowego ściany. Gęstość wynosi około 500 kg/m³, wytrzymałość 3 MPa, a λ10,dry około 0,12 W/(mK).
Dla ściany o grubości 11,5 cm producent podaje Rw około 39 dB i RA1 około 37 dB przy wskazanym w dokumentacji sposobie wykończenia. Podobnie jak w przypadku innych parametrów akustycznych wartości należy odnosić do kompletnej przegrody, a nie wyłącznie pojedynczego bloczka.
Aktualna oferta bloczków ściennych ROCLITE obejmuje elementy z autoklawizowanego betonu komórkowego o gęstości w stanie suchym około 400 kg/m³. Producent podaje średnią wytrzymałość na ściskanie nie mniejszą niż około 2,2 MPa oraz współczynnik przewodzenia ciepła λ10,dry około 0,096 W/(mK).
| Wymiary | Gęstość | Wytrzymałość | λ10,dry | Orientacyjna masa |
|---|---|---|---|---|
| 600 × 300 × 200 mm | 400 kg/m³ | ≥ 2,2 MPa | 0,096 W/(mK) | ok. 19,4 kg |
| 600 × 240 × 200 mm | 400 kg/m³ | ≥ 2,2 MPa | 0,096 W/(mK) | ok. 16,2 kg |
| 600 × 150 × 200 mm | 400 kg/m³ | ≥ 2,2 MPa | 0,096 W/(mK) | ok. 9,7 kg |
| 600 × 120 × 200 mm | 400 kg/m³ | ≥ 2,2 MPa | 0,096 W/(mK) | ok. 8,3 kg |
| 600 × 100 × 200 mm | 400 kg/m³ | ≥ 2,2 MPa | 0,096 W/(mK) | ok. 6,5 kg |
Bloczki ROCLITE mogą być stosowane do ścian zewnętrznych i wewnętrznych, zarówno nośnych, jak i wypełniających konstrukcję. Dokumentacja producenta przewiduje również zastosowanie w ścianach jednowarstwowych, wielowarstwowych i działowych. Elementy mogą być murowane na zaprawie do cienkich spoin, a reakcja na ogień została określona jako A1.
Klasa gęstości jest jednym z najważniejszych parametrów przy porównywaniu bloczków z betonu komórkowego. Materiał o niższej gęstości zawiera większą ilość porów powietrznych, dzięki czemu zazwyczaj osiąga niższy współczynnik λ i lepiej ogranicza przepływ ciepła. Jednocześnie wraz ze wzrostem gęstości można uzyskiwać wyższą wytrzymałość na ściskanie.
| Gęstość | Charakterystyka | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| ok. 300–350 kg/m³ | bardzo dobra izolacyjność cieplna, niższa masa | grube ściany jednowarstwowe |
| ok. 400 kg/m³ | korzystne połączenie izolacyjności i parametrów konstrukcyjnych | ściany zewnętrzne oraz ściany pod dodatkowe ocieplenie |
| ok. 500 kg/m³ | większa wytrzymałość przy nadal dobrych parametrach cieplnych | ściany nośne, warstwowe i działowe |
| 600–700 kg/m³ | większa gęstość i wytrzymałość, wyższe λ | ściany konstrukcyjne oraz miejsca o większych wymaganiach wytrzymałościowych |
Grubość ściany nie powinna być dobierana wyłącznie na podstawie ceny bloczka. Innych elementów wymaga ściana jednowarstwowa, innych ściana z dodatkowym ociepleniem, a jeszcze innych lekka przegroda wewnętrzna.
Przy porównywaniu betonu komórkowego należy rozróżniać współczynnik przewodzenia ciepła λ od współczynnika przenikania ciepła U. λ jest właściwością materiału i pozwala porównywać różne odmiany betonu komórkowego. Im niższa wartość λ, tym lepsza izolacyjność cieplna materiału.
Współczynnik U dotyczy natomiast całej przegrody i zależy między innymi od grubości bloczka, rodzaju zaprawy, warstw wykończeniowych oraz ewentualnej izolacji termicznej. Z tego powodu nie należy porównywać bloczków wyłącznie na podstawie wartości U podanej dla dwóch ścian o różnej konstrukcji.
Do wykonywania ścian jednowarstwowych stosowane są przede wszystkim bloczki o niskiej gęstości i bardzo dobrych parametrach cieplnych, np. SOLBET IDEAL 42 cm lub Ytong EnergoUltra+ 36,5 i 48 cm. W takich rozwiązaniach warstwa konstrukcyjna odpowiada jednocześnie za znaczną część izolacyjności cieplnej przegrody.
W ścianach dwu- i wielowarstwowych można zastosować cieńsze bloczki o większej gęstości i wytrzymałości, a wymagany współczynnik U uzyskać dzięki osobnej warstwie styropianu, wełny mineralnej lub innego systemu termoizolacyjnego.
Beton komórkowy wyróżnia się przede wszystkim niską masą oraz korzystną izolacyjnością cieplną. Jeżeli w projekcie większe znaczenie ma bardzo wysoka wytrzymałość lub duża masa przegrody poprawiająca parametry akustyczne, warto porównać go z bloczkami silikatowymi.
Alternatywą są również pustaki ceramiczne, natomiast do wykonywania fundamentów i innych elementów wymagających materiału o innym przeznaczeniu stosowane są m.in. bloczki betonowe.
Dokładność wymiarowa bloczków umożliwia stosowanie zapraw do cienkich spoin. W rozwiązaniach wyposażonych w pióro i wpust typowe połączenia pionowe pełnych elementów mogą być wykonywane bez wypełniania zaprawą, natomiast spoinę pionową należy wykonać w miejscach, w których profilowanie nie zapewnia pełnego połączenia, np. przy bloczkach docinanych.
Pierwsza warstwa muru wymaga dokładnego wypoziomowania. Beton komórkowy jest materiałem stosunkowo łatwym do cięcia, szlifowania i wykonywania bruzd instalacyjnych, dzięki czemu możliwe jest dopasowanie elementów bez stosowania ciężkiego sprzętu do obróbki.
Beton komórkowy jest materiałem mineralnym i niepalnym. W dokumentacji analizowanych producentów występuje reakcja na ogień A1. Nie należy jednak utożsamiać reakcji pojedynczego materiału na ogień z odpornością ogniową kompletnej ściany.
Klasy EI i REI zależą od konkretnego rodzaju bloczka, grubości ściany, sposobu jej wykonania, obciążenia oraz zastosowanych warstw wykończeniowych. Jeżeli projekt wymaga określonej odporności ogniowej, należy sprawdzić klasyfikację dotyczącą dokładnie wskazanej konstrukcji muru.
| Dokument | Jakie informacje zawiera? |
|---|---|
| Karta techniczna | wymiary, gęstość, wytrzymałość, λ, sposób profilowania, zużycie i przeznaczenie produktu |
| Deklaracja Właściwości Użytkowych – DoP | zadeklarowane właściwości konkretnego wyrobu zgodnie z właściwą normą |
| Dokumentacja cieplna | λ oraz parametry U dla określonych wariantów ścian |
| Dokumentacja akustyczna | Rw, RA1 i RA2 dla określonych konstrukcji ściennych |
| Klasyfikacja ogniowa | reakcja na ogień oraz klasy EI lub REI dla określonych przegród |
Dla autoklawizowanego betonu komórkowego podstawową normą produktową jest EN 771-4. Dokumentację należy dobierać do konkretnego modelu, gęstości, wymiaru oraz producenta – jedna deklaracja nie musi obejmować wszystkich produktów dostępnych pod daną marką.
| Producent / system | Zakres charakterystycznych rozwiązań | Przykładowe produkty | Najważniejsze możliwości |
|---|---|---|---|
| SOLBET | gęstości od 350 do 700 kg/m³, szeroki zakres grubości | IDEAL, OPTIMAL, OPTIMAL PLUS, One | ściany jednowarstwowe, warstwowe, nośne i działowe |
| Ytong | rozbudowany system o różnych gęstościach i klasach wytrzymałości | EnergoUltra+, Forte, Acura, Interio | rozwiązania cieplne, konstrukcyjne i systemowe elementy uzupełniające |
| ROCLITE | bloczek klasy 400 w wielu szerokościach | elementy 10–30 cm | ściany zewnętrzne, wewnętrzne, nośne, wypełniające i działowe |
Dobór bloczka powinien wynikać z dokumentacji projektowej i funkcji konkretnej ściany. Przy porównywaniu produktów należy jednocześnie sprawdzić grubość, gęstość, wytrzymałość na ściskanie, λ, sposób murowania oraz wymagania dotyczące całej przegrody. Materiał o najniższej wartości λ nie zawsze będzie najlepszym wyborem do każdej ściany, podobnie jak bloczek o najwyższej wytrzymałości nie zawsze jest potrzebny w typowym budynku jednorodzinnym.
Przy większych zamówieniach warto zestawić także liczbę bloczków potrzebnych na 1 m², liczbę elementów na palecie, masę transportową oraz dostępność elementów systemowych takich jak nadproża, kształtki U czy zaprawy. Pozwala to ocenić nie tylko cenę pojedynczego bloczka, ale również rzeczywisty koszt wykonania kompletnej ściany.
Producent SOLBET: SOLBET Sp. z o.o.
Adres: ul. Toruńska 71, 86-050 Solec Kujawski
Telefon: +48 52 387 41 00
E-mail: sekretariat@solbet.pl
Marka / system: SOLBET
Dla poszczególnych bloczków SOLBET dostępne są karty techniczne, deklaracje właściwości użytkowych oraz dokumentacja dotycząca parametrów cieplnych, konstrukcyjnych i sposobu stosowania produktów.
Producent Ytong: Xella Polska Sp. z o.o.
Adres: ul. Komitetu Obrony Robotników 48, 02-146 Warszawa
Telefon: +48 22 573 20 00
Marka / system: Ytong
Xella Polska udostępnia dla produktów Ytong karty techniczne, deklaracje właściwości użytkowych DoP oraz dokumentację systemową dotyczącą między innymi izolacyjności cieplnej, parametrów akustycznych i odporności ogniowej poszczególnych rozwiązań ściennych.
Producent bloczków ROCLITE: Bauroc AS
Zakład produkcyjny: Factory 2, Ritsika vkt 13, 31027 Kohtla-Järve, Estonia
Telefon: +372 665 8620
E-mail: bauroc@bauroc.ee
Marka: ROCLITE
Dla bloczków ROCLITE producent deklaruje właściwości zgodnie z normą EN 771-4 dotyczącą elementów murowych z autoklawizowanego betonu komórkowego. Deklaracje właściwości użytkowych obejmują między innymi wymiary, wytrzymałość na ściskanie, gęstość, współczynnik przewodzenia ciepła, reakcję na ogień oraz parametry związane z trwałością produktu.
Dokumentację techniczną należy zawsze dobierać do konkretnego modelu, wymiaru i klasy produktu. Jedna deklaracja właściwości użytkowych nie musi obejmować wszystkich bloczków oferowanych pod daną marką.
